3. Beheer openbare ruimte en Milieu

Algemeen

3.1 en 3.3.

Voor zowel Afvalverwijdering (3.1) als Riolering (3.3) geldt dat de inkomsten in het eerste halfjaar binnenkomen (heffingen) en de kosten meer verspreid over het jaar volgen. Binnen het gesloten systeem van afval- en riolering kunnen in de loop van het jaar afwijkingen ontstaan aan zowel kosten als aan de inkomstenkant. Per jaareinde zal dit worden verrekend met de betreffende voorziening.

3.4 en 3.5

De percentages van deze producten liggen in werkelijkheid op dit moment op een percentage van rond de 40% op beide budgetten. Voor groen en wegen ligt de werkvoorraad en de grootste kosten in de zomer en het najaar. Dit komt overeen met de werkwijze in het jaar en daarmee lopen we op planning. In bovenstaande tabel zijn de percentages van deze producten lager dan 40%, doordat op het moment van opstellen van deze rapportage de budgetten niet op de juiste producten stonden vermeld. Binnen het programma zal administratief een aanpassing worden gemaakt binnen de verdeling van de budgetten, conform het nieuwe vastgestelde BKP.

3.2 Straatreiniging en Gladheidsbestrijding

Sneeuw & brandstof

Door hevige sneeuwval aan het begin van het jaar was extra inzet van aannemers nodig om de gemeente veilig te houden. Dit leidt tot een overschrijding van € 33.000, dit bedrag kan nog stijgen in de komende winterperiode. Op dit budget is in 2022 bezuinigd, in de zero-based budgetting ronde. Daarnaast wordt ondanks de stappen richting elektrificatie van voertuigen en gereedschappen het brandstofbudget door stijgende prijzen met € 13.000 overschreden. Voor beide onderwerpen wordt aan het eind van het jaar bekeken of dit kan worden opgevangen binnen de andere onderhoudsbudgetten.

3.4 Openbaar groen inclusief speeltuinen

Begraafrechten

Op basis van de actuele ontwikkelingen en gerealiseerde inkomsten wordt voorgesteld de geraamde opbrengst uit begraafrechten te verlagen met € 17.000. Dit bedrag sluit beter aan bij de verwachte structurele inkomsten.

Groeizaam weer

Veel zon en regen hebben geleid tot sterke groei van het groen. Hiervoor is extra capaciteit ingekocht. Door een nieuwe aanbesteding voor reiniging, waaronder onkruidbestrijding op verharding, zijn de werkzaamheden later gestart dan gebruikelijk. Hierdoor zijn meer meldingen van inwoners ontvangen over overhangend groen en onkruid. De kosten van de extra inzet zijn gecompenseerd door grasvelden minder vaak te maaien. Dit heeft geen effect gehad op de beeldkwaliteit: de schouwresultaten zijn nagenoeg gelijk aan die van 2025.

Plaagbestrijding

Het budget voor de bestrijding van de eikenprocessierups is dit jaar wegbezuinigd, omdat deze plaag de afgelopen periode veel minder voorkwam. Toch is in 2026 bestrijding nodig geweest om verdere verergering en het risico op aansprakelijkheid bij schade te beperken. Door nieuwe technieken zijn de kosten voor de bestrijding van de Japanse duizendknoop en berenklauw sterk afgenomen. De betreffende kosten zijn ongeveer aan elkaar gelijk en worden uit het exploitatiebudget betaald. Jaarlijks wordt beoordeeld of deze werkwijze kan worden voortgezet.

3.5 Weg- en Waterwegen

Investeringen

Binnen het BKP 2026-2036 is gekozen voor het pragmatische scenario. Er is nadrukkelijk ingezet op het realiseren van de bezuinigingsmaatregelen. Naar verwachting wordt enkele tonnen minder investeringskrediet besteed dan aangevraagd. Door werkzaamheden uit te stellen of slimmer uit te voeren, ontstaat ruimte voor andere, meer urgente werkzaamheden. Dit niet-bestede deel wordt toegevoegd aan de beschikbare middelen in 2027. Uit de evaluatie van het BKP 2020-2025 kwam als verbeterpunt naar voren om actief te zoeken naar een nuttige bestemming voor overschotten. In het uitvoeringsprogramma is hierop geanticipeerd door hiermee in 2027 rekening te houden.

Project - Kortland/Molenvliet

De scope van dit project is verkleind. Door onder meer werkzaamheden van de HDSR sluiten het onderhoud aan twee wegen, het omliggende groen, maatschappelijke opgaven en de projectontwikkeling in het gebied niet goed op elkaar aan. De werkzaamheden aan de Kortland kunnen niet worden uitgesteld. De werkzaamheden van de HDSR hebben schade veroorzaakt aan het wegdek van de Molenvliet. Door de investering aan de Molenvliet uit te stellen en aan te sluiten op de werkzaamheden van de HDSR, beperken we de overlast voor gebruikers. Tot die tijd wordt exploitatiebudget ingezet om de Molenvliet veilig te houden.

Project – Graaf van Lynden van Sandenburgweg

Bij de onderhoudswerkzaamheden aan het wegdek is minder vervuild asfalt aangetroffen en is minder in de nacht gewerkt dan voorzien. Het project is nog niet afgesloten, maar naar verwachting vallen de kosten € 50.000 tot € 60.000 lager uit dan begroot.

Project – Fietsbrug Langbroekseweg

Voor deze brug was volledige vervanging gepland. Revisie bleek echter voordeliger en duurzamer en verlengt de levensduur met meer dan 20 jaar. Hierdoor is € 80.000 tot € 90.000 bespaard.

Project – Voegwerk de Geer

Bij de uitvoering bleek het voegwerk in betere staat dan uit de inspectie naar voren kwam. Daarnaast is gekozen voor een andere aanbestedingsvorm, waardoor een specialistische aannemer het werk kon uitvoeren. Hierdoor is een positief resultaat van € 70.000 tot € 75.000 gerealiseerd. De helft van dit overschot wordt ingezet om achterstallig onderhoud aan brugleuningen uit te voeren.

Project – Promenade

Dit project wordt naar verwachting € 60.000 tot € 70.000 positiever afgesloten dankzij een toegekende subsidie. Voor het project waren eerder extra middelen aangevraagd, toen nog geen zicht was op deze subsidie.

Project – Veerweg

Door een tussentijdse indexering door de aannemer wordt voor dit project een negatief resultaat van € 19.000 verwacht.

Project – Rhijnesteinbrug

De werkzaamheden aan de Rhijnesteinbrug zijn vanwege het behoud van de cultuurhistorische waarde complexer dan voorzien. Hierdoor wordt een overschrijding van € 10.000 verwacht.

Project – Mavo- & Kempenaarbrug

Door snel stijgende grondstofprijzen bleken de ramingen te laag. Hierdoor wordt een overschrijding van € 8.000 verwacht.

Tractie openbare ruimte

Een deel van het wagen- en machinepark is verouderd. In 2026 wordt het tractieplan vernieuwd. Hierin wordt vastgelegd welke voertuigen en machines de komende jaren worden vervangen, welke investeringen daarvoor nodig zijn en welke keuzes worden gemaakt op het gebied van duurzaamheid en kosten. De werkwijze en het takenpakket van de buitendienst zijn de afgelopen jaren veranderd. Ook de techniek heeft zich ontwikkeld, waardoor nieuwe machines vaak voor meerdere toepassingen inzetbaar zijn. Vervanging is nodig om de toenemende onderhoudskosten van het verouderde materieel te beheersen en de continuïteit van de gemeentelijke bedrijfsvoering te borgen.

Maaien in eigen beheer

Het maaien van gazons in eigen beheer kan een besparing opleveren ten opzichte van uitbesteding. Deze maatregel is opgenomen in het BKP 2026-2036 en wordt momenteel onderzocht. De uitkomsten worden eind 2026 verwacht.

Natuurherstelwet

De Natuurherstelwet stelt scherpere eisen aan het beheer en behoud van natuur en groen. Dit heeft onder meer gevolgen voor het bomenbeheer en wordt meegenomen in het uitvoeringsplan voor de Bomenvisie. De wet heeft ook gevolgen voor andere beheeronderdelen, zoals verharding en water. In 2026 wordt hierover een notitie opgesteld, inclusief de financiële gevolgen.

Verkleinen areaal spelen

Het speelareaal wordt dit jaar niet verkleind. Toestellen worden pas verwijderd wanneer groot onderhoud nodig is; dit was in het jaar 2026 niet aan de orde. De bezuiniging wordt desondanks gerealiseerd, omdat de speeltoestellen in goede staat zijn en geen onderhoud nodig hebben gehad. In het uitvoeringsplan Spelen wordt beschreven hoe het areaal de komende jaren met zo min mogelijk gevolgen voor inwoners wordt verkleind.