Inleiding

Met voorliggende jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over de inspanningen en besteding van middelen in 2025. De indeling van de jaarstukken is identiek aan de Begroting, conform de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dat betekent dat het jaarverslag en de jaarrekening gebaseerd zijn op de programmabegroting 2025 en op de bijstelling in de zomerrapportage 2025.

Voor onze gemeente was 2025 een bewogen jaar. Met het vertrek van de burgemeester in juni en vervolgens de drie wethouders in november, is het jaar afgesloten met een voltallig nieuw college. Het vertrek van het college, en de aanleiding daarvan, heeft grote impact gehad op onze organisatie. Inmiddels is gestart met een intern ontwikkeltraject, gericht op het herstel van rust en vertrouwen en het bouwen aan een weerbare organisatie. Dit doen we onder de noemer 'Samen op Koers' met als doel: de basis op orde. Hieronder verstaan we een herkenbare rol-, en taakverdeling, heldere werkprocessen & werkafspraken en een goed onboardingsproces van nieuwe collega's.

Ondanks de onrustige periode voor onze bestuurlijke en ambtelijke organisatie, en de lastige financiële situatie, hebben we in 2025 veel goeds bereikt voor onze inwoners. Denk aan:

• De gebiedsvisie voor de woningbouwlocatie De Geer III is af, waarmee een impuls wordt gegeven aan het creëren van woonruimte voor huidige en toekomstige generaties
• De omgevingsvisie is voorbereid en is eind 2025 ter vaststelling aan de raad aangeboden.
• Daarnaast heeft uw raad o.a. een nieuwe participatieverordening en een nieuw beheerkwaliteitsplan vastgesteld.
• In het sociaal domein is een nieuwe inkoopkoers vastgesteld voor WMO en jeugdzorg, waarmee we inzetten op meer preventie en een verschuiving van intensieve naar lichtere vormen van jeugdzorg en ondersteuning.
• Op het gebied van duurzaamheid is een start gemaakt met het aardgasvrij maken van wijken.
• Tot slot zijn in november de verkiezingen voor de Tweede Kamer succesvol georganiseerd.

Financieel gezien blijft het voor Wijk bij Duurstede, net als voor de meeste andere gemeenten, lastig om de lasten en baten in evenwicht te houden. Nog altijd zien we dat nieuwe taken vanuit het Rijk onvoldoende gepaard gaan met voldoende middelen om deze taken uit te voeren. Zo weten we iets meer grip te krijgen op de uitgaven voor jeugdzorg, maar zien we tegelijk dat de kosten stijgen. Door het grotendeels wettelijke karakter van deze taken blijven de mogelijkheden om bij te sturen beperkt. Mede daarom hebben we in 2025 een pakket aan bezuinigingen moeten vaststellen om de begroting voor nu en in de toekomst in evenwicht te houden. Hierbij is een uitgebreid participatietraject met onze inwoners doorlopen onder de naam “Het Kompas”.

Het rekeningresultaat over 2025 is weliswaar ruim € 4 mln. positief, maar dit wordt grotendeels bepaald door incidentele en eenmalige [1] financiële effecten. De grootste daarvan zijn de gewonnen rechtszaak tegen het gezinshuis Helder, de extra middelen voor jeugdzorg (Van Ark gelden) die via het gemeentefonds zijn uitgekeerd, de extra middelen voor opvang van Oekraïense vluchtelingen en de eenmalige vorming van een voorziening voor wachtgelden n.a.v. het vertrek van de wethouders in 2025. Zonder deze eenmalige effecten zou het rekeningresultaat over 2025 uitkomen op een bedrag van ongeveer licht positief / break-even. Ook onze algemene reserve is nog altijd relatief laag, wat druk legt op toekomstige investeringsmogelijkheden.

Voorts bevat deze jaarrekening enkele nadelen/ niet behaalde bezuinigingsmaatregelen, die structureel doorwerken, waaronder de overschrijding op het budget jeugdzorg, een grotendeels niet behaalde besparing op personeelskosten, en een tegenvallend treasuryresultaat als gevolg van de gestegen rente. Daar tegenover staat dat voor een vergelijkbaar bedrag werkzaamheden niet zijn uitgevoerd door o.a. personeelsgebrek, waardoor deze middelen ”op de plank” zijn blijven liggen. In de Bijlage is een overzicht opgenomen van de bezuinigingsmaatregelen 2025 en of deze wel of niet gerealiseerd zijn.

Concluderend zien wij: bij ongewijzigd beleid en gelijkblijvende ambities, met inachtneming van de doorwerking van structurele tegenvallers en na aftrek van de incidentele/eenmalige meevallers, stevenen we af op een resultaat dat fors negatiever is dan de huidige meerjarenbegroting 2026-2029. En dan houden we nog geen rekening met noodzakelijke extra investeringen in onze ambtelijke organisatie (zie ook ons memo met observaties van 3 februari 2026), mogelijk hogere kosten als gevolg van gestegen (brandstof)prijzen door geopolitieke ontwikkelingen en verder stijgende kosten in het sociaal domein.

Het blijft dan ook zaak om terughoudend te zijn met nieuwe uitgaven en ambities, en om met prioriteit te werken aan het versterken van de financiële positie van onze gemeente. In dit licht moet u ook ons voorstel zien om het eenmalige positieve resultaat (grotendeels) te bestemmen voor het versterken van de algemene reserve. Bij de zomerrapportage zullen wij u een geactualiseerd beeld van de financiële situatie geven en zo nodig voorstellen doen voor aanvullende maatregelen.

[1] Met “eenmalig” wordt bedoeld dat deze effecten boekhoudkundig weliswaar tot de structurele middelen behoren, maar incidenteel/eenmalig van karakter zijn en dus geen structureel positief effect hebben.

Op de volgende pagina’s van de website staat per programma een duidelijke uitleg over de ontwikkelingen en de financiële resultaten.