Samenvatting
Sport en bewegen zijn in 2025 ingezet als middel om gezondheid en welzijn te bevorderen. Samen met partners is gewerkt aan een breed en toegankelijk aanbod en aan verduurzaming van sportaccommodaties.
Op cultureel vlak zijn diverse organisaties en evenementen ondersteund. Cultuur blijft een belangrijke verbindende factor binnen de gemeente, al vraagt de beëindiging van het Cultuurfonds om nieuwe oplossingen.
Erfgoed kreeg extra aandacht in het kader van 725 jaar stadsrechten, met zichtbare en duurzame initiatieven zoals Museum Dorestad, publieksroutes en educatieve middelen.
Terugblik
De gemeentelijke beleidskaders voor sport & bewegen en kunst & cultuur zijn de Maatschappelijke Agenda (MAG) en het Vitaliteitsakkoord. Daarnaast beoogt het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om gemeenten lokaal te laten werken aan gezonde leefstijl, sport en aan welzijn en cultuur. Dat alles ook om te voorkomen dat inwoners (te snel) een beroep doen op (geestelijke) gezondheidszorg, Wmo-ondersteuning en Jeugdhulp. Met het GALA komt een specifieke uitkering mee (Spuk).
Sport en bewegen
Ons beleid vanuit de MAG en het Vitaliteitsakkoord is om meer te focussen op gezondheid en welzijn en daarmee het beroep op individuele specialistische hulp terug te brengen. We hebben hier in 2025 verder aan gewerkt met Binding, de buurtsportcoaches en de sportstichtingen.
Er is een groot en divers aanbod van sport- en beweegactiviteiten voor alle doelgroepen, zowel via verenigingen als particuliere organisaties. Daarnaast willen we ook inwoners die niet per se willen sporten, uitnodigen om te bewegen in de openbare ruimte.
We blijven verder werken aan verduurzaming van de sportaccommodaties.
In 2024 is het rapport ‘Onderzoek gelijker speelveld beheer en tarieven buitensport’ opgeleverd. Dit onderzoek is uitgevoerd om de sport voor alle inwoners in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden. Ook met de voorziene demografische veranderingen: ontgroening en vergrijzing. In vervolg op het onderzoek zijn we in 2025 het traject “Naar een Gelijk(er) Speelveld Buitensport” gestart. Doel is te komen tot een transparant en toekomstbestendig model voor beheer, onderhoud en financiering van buitensportaccommodaties. De eerste stap van het traject stond in het teken van verkennen, kaderen en het opbouwen van draagvlak bij buitensportverenigingen en sportstichtingen. Onder begeleiding van een onafhankelijke procesbegeleider zijn er diverse gesprekken gevoerd en werksessies georganiseerd. Het traject zal vervolgd worden in 2026. Vanuit het Vitaliteitsakkoord zijn diverse subsidies verstrekt voor activiteiten rond bewegen en gezondheid. Dit was het laatste jaar waarin de financiering op deze wijze plaatsvond.
Kunst en cultuur
Cultuur brengt mensen tot elkaar en is een belangrijke verbindende factor in onze gemeente. Cultuur draagt bij aan een beter, gezonder en leuker leven voor onze inwoners. Ook in 2025 hebben we met behulp van subsidies vele culturele organisaties in stand gehouden en bijgedragen aan culturele activiteiten en evenementen. De bekostiging van het Cultuurfonds, voor de toekenning van subsidies voor culturele projecten in brede zin, is eind 2025 beëindigd. Voor de voortzetting ervan wordt gekeken naar andere oplossingen.
Archeologie & erfgoed
In 2025 heeft het college de in de begroting opgenomen erfgoedactiviteiten uitgevoerd, met nadruk op zichtbaarheid, publieksbereik en participatie. In het kader van 725 jaar stadsrechten zijn onder meer een mobiele en permanente tijdlijn, een publiekskaart met cultuurhistorische waarden en digitale ontsluiting via QR-bordjes gerealiseerd. Daarnaast zijn publicaties, routes en educatieve middelen ontwikkeld en is met de opening van Museum Dorestad de geschiedenis van het gebied duurzaam toegankelijk gemaakt. De inzet van vrijwilligers is versterkt via het ArcheoTeam. Conform de Programmabegroting 2025‑2028 zijn de subsidieregelingen voor monumentenonderhoud en Molen Rijn en Lek ingetrokken; hiervoor zijn geen nieuwe aanvragen ontvangen.