Samenvatting
In 2025 is verdere voortgang geboekt op de energietransitie, met groei van zonne-energie, uitbreiding van laadinfrastructuur en regionale samenwerking binnen de RES.
De warmtetransitie kreeg vorm via isolatieprogramma’s, energieadvies en de start van buurtaanpakken richting aardgasvrij wonen. Speciale aandacht ging uit naar huishoudens met een laag inkomen.
Ook op klimaatadaptatie en circulariteit zijn stappen gezet, onder meer via het Water- en Rioleringsprogramma, vergroening en circulair werken binnen de gemeentelijke organisatie.
Terugblik
Algemeen
Afgelopen jaar is verder gewerkt aan de verschillende duurzaamheidsthema’s: energie- en warmtetransitie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, en circulariteit. Alles in lijn met de gemeentelijke doelen en landelijke wetten om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn en uiteindelijk ook klimaatneutraal te worden. De algemene taakstelling voor 2025 op het totale budget voor duurzaamheid van € 83.5000 is gerealiseerd. Per budget binnen programma 7 blikken we terug op 2025.
Energietransitie
De productie van zonne-energie nam verder toe. Zonnevelden leveren inmiddels circa 45 GWh per jaar, met nog 27 GWh in ontwikkeling binnen de eerder vastgestelde 60 hectare. Ook de opwek van zon op dak groeide door naar circa 30 GWh, al vlakte de groei af door de aangekondigde afschaffing van de salderingsregeling. In regionaal verband is in 2025 de herijking van RES 1.0 vastgesteld, waaraan Wijk bij Duurstede bijdraagt met zonne-energie.
In samenwerking met de provincie is met een meedenkgroep van omwonenden gewerkt aan kaderstellende afspraken voor een mogelijk windpark langs het Amsterdam-Rijnkanaal.
Daarnaast is in Cothen een co-vergister in gebruik genomen, die biogeen methaan invoedt op het aardgasnet met een beoogde capaciteit van 8 miljoen m³ per jaar. Dit gas zal met name worden verkocht aan bedrijven die hoge temperaturen nodig hebben voor hun processen en logistiek.
In 2025 zijn er verdere stappen gezet om duurzame mobiliteit te faciliteren. De laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen is uitgebreid via plaatsing van extra laadpunten op aanvraag van inwoners, ondersteund door een nieuwe online plankaart. Ook is deelmobiliteit opnieuw geïntroduceerd met twee elektrische deelauto’s van Mobigo, die tevens worden gebruikt voor emissievrije dienstreizen.
Vanaf 2025 worden de kosten voor het wettelijk verplichte energieloket niet meer structureel gedekt uit de lopende begroting, maar uit incidentele rijksmiddelen voor klimaat (CDOKE) en daarmee is de voorgestelde bezuiniging van € 35.000 gerealiseerd.
Warmtetransitie
In 2025 hebben we gewerkt aan de overgang naar een aardgasvrije gebouwde omgeving via energiebesparing, de wijkaanpak en de voorbereiding van het warmteprogramma.
Het energieadvies is uitgebreid naar VvE’s, winkeliers en horeca, naast de bestaande ondersteuning voor woningeigenaren via het energieloket en het Regionaal Energie Centrum. De samenwerking met partners zoals HDSR, Stedin en woningcorporaties is daarbij geïntensiveerd.
Het gemeentelijke isolatieaanbod werd vaker dan het jaar hiervoor benut. Tussen september 2024 en december 2025 ontvingen 200 huishoudens advies en zijn met subsidie 91 isolatiemaatregelen bij 63 huishoudens uitgevoerd. De loonkosten die konden worden gedekt uit de regeling zijn geboekt en daarmee is de voorgestelde bezuiniging gerealiseerd. Na het plotselinge faillissement van Winst uit je Woning in november hebben we met het Energie Diensten Centrum snel doorgeschakeld en is de dienstverlening aan onze huishoudens weer op gang gekomen. Daarnaast is voor huishoudens met een laag inkomen Energiehulp ingezet. In 2025 zijn 43 energiegesprekken gevoerd, 40 energiebesparende klussen uitgevoerd en 34 witgoedapparaten vervangen.
Daarnaast startten we de buurtaanpak aardgasvrij in De Horden (Stenen & Ovens). Samen met bewoners wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan voor deze buurt. De BuurtWarmteWijzer-app ondersteunt dit proces en is door ongeveer 30% van de huishoudens ingevuld.
Ter voorbereiding op het Warmteprogramma (voorzien in 2027) zijn analyses uitgevoerd naar mogelijke aardgasvrije warmtealternatieven voor verschillende buurten.
Klimaatadaptatie & Water
In 2025 is het klimaatadaptatiebeleid verder uitgewerkt en verankerd. De Lokale Adaptatiestrategie (LAS) is vastgesteld en vormt het kader voor beleid en projecten. Klimaatadaptatie wordt structureel meegenomen in ruimtelijke plannen, nieuwbouw en herinrichting van de openbare ruimte, onder andere via het convenant toekomstig bouwen en het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).
Daarnaast is het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma (WRP) vastgesteld, waarin maatregelen tegen wateroverlast, droogte en hitte centraal staan. Ook is ingezet op bewustwording en vergroening bij inwoners. Tijdens het NK Tegelwippen zijn 11.495 tegels verwijderd, ruim vier keer zoveel als in 2024.
Circulariteit
In 2025 hebben we stappen gezet richting een circulaire economie. Het regionale koersdocument “Circulair Denken, Regionaal Doen 2026–2030” is ondertekend, met gezamenlijke actielijnen voor de regio.
Binnen de gemeentelijke organisatie is circulariteit toegepast bij onder meer de inrichting van de nieuwe gemeentewerf en het plein in het gemeentehuis, waar grotendeels met hergebruikte materialen is gewerkt. Voor inwoners zijn daarnaast workshops georganiseerd voor reparatie van elektronica en kleding. Ook is circulariteit verder geïntegreerd in projecten en beleid. Het Project Management Bureau (PMB) kreeg ondersteuning bij circulair bouwen en voor meerdere gemeentelijke panden zijn materiaalpaspoorten opgesteld. Daarnaast wordt circulariteit nadrukkelijker opgenomen in het inkoopbeleid en bij aanbestedingen.