Risico's

Risicobeheer is gericht op het verschaffen van een redelijke mate van zekerheid ten aanzien van de realiseerbaarheid van de gemeentelijke doelstellingen, de beheersing van risico’s in bedrijfsprocessen en projecten, de betrouwbaarheid van de financiële verslaglegging en de naleving van relevante wet- en regelgeving. Bij het nemen van belangrijke beslissingen met een onzekere uitkomst worden de risico’s overwogen alvorens tot een besluit te komen. Hierbij wordt dus expliciet de mate van risicoacceptatie bepaald en worden de financiële risico’s die van invloed zijn op de beleidsuitvoering inzichtelijk en beheersbaar gemaakt. Door het inzicht in de risico’s worden de raad, het college en de organisatie in staat gesteld om op een verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen/ investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie.

Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen financiële gevolgen hebben, maar wel belangrijk zijn om in beeld te hebben. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald. Dit is een wettelijke verplichting die uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) komt.

De eerder uitgevoerde risico-inventarisatie is voor deze jaarrekening 2025 geactualiseerd. Hierbij zijn alle organisatieonderdelen betrokken en de (financiële) risico’s besproken. Steeds beter worden de geïnventariseerde risico’s doorgrond op kans/ gevolg en wordt het overzicht gecompleteerd.

Met de financiële risico’s zijn opnieuw risicosimulaties gemaakt die de basis vormen voor het bepalen van de benodigde weerstandcapaciteit. De uitgangspunten voor de risico-analyse en simulatie zijn:

• Veel risico’s zijn opgevangen binnen exploitatie;
• Risico inschattingen zijn netto (restrisico), dus met inachtneming van bestaande en werkende beheersmaatregelen;
• Grote impactrisico’s zijn vaak nog verder weg in de tijd en maken geen onderdeel uit van het risicoprofiel omdat er voldoende tijd is om (extra) maatregelen te treffen en het risico te verkleinen;
• Grote crisis en rampen van nationale omvang zijn geen onderdeel uit van het risicoprofiel omdat het Rijk daarvoor aanvullende maatregelen (compensatie) treft;
• Risico’s in alle kans klasse en gevolgen (klein kans met grote gevolgen en grote kans met kleine gevolgen) zijn meegenomen in de risicogesprekken;
• Risico inschattingen zijn structureel vastgelegd ter vergroting van de kennis en inzichten omtrent de risico’s;
• Het risicoprofiel is een momentopname van een periode voorafgaand aan de rapportage, tussentijdse wijzigingen in risico (inschattingen) zijn mogelijk niet meegenomen;

Uit de risico simulatie zijn zogenaamde zekerheidsmarges berekend. Het uitgangspunt is dat de gemeente niet voor alle 100.000 genoemde scenario’s een weerstandvermogen aanhoudt. Dat zou namelijk betekenen dat alle genoemde risico’s zich tegelijk én in volle omvang zullen voordoen. Over het algemeen wordt in Nederland bij gemeentes een zekerheidspercentage van 90% gehanteerd. Dat wil zeggen dat een gemeente met 90% zekerheid voldoende financiële buffers heeft om de risico’s op te vangen.